Yapay Zeka Yazılım Sektörünü Nasıl Etkiliyor?
Geçen hafta bir junior developer arkadaş sordu: "Abi yapay zeka herkesin işini alacak mı? Yazılıma başlamamın bir anlamı var mı hala?" Dürüst olayım, bu soruyu son iki yılda en az yirmi kişiden duydum. Ve her seferinde cevabım aynı: hem evet hem hayır.
Evet, çünkü sektör gerçekten değişiyor. Hayır, çünkü değişim "herkes işsiz kalacak" şeklinde olmuyor. Daha çok "nasıl çalıştığımız" değişiyor.
Kendimden örnek vereyim. 2024'ün başında bir hafta sonu projesi için basit bir CRUD API yazacaktım. Eskiden bu iş bana 3-4 saat sürerdi: endpoint'leri yaz, validation ekle, error handling kur, test yaz. Claude Code'a oturdum, ne istediğimi anlattım, 15 dakikada çalışan bir API'im vardı. Testleriyle birlikte.
İlk tepkim "vay be" oldu. İkinci tepkim "ben ne yapacağım şimdi?" oldu. Üçüncü tepkim ise (ve doğru olan): "Ben artık farklı bir şey yapıyorum."
Yazılımcının Günlük Pratiği Nasıl Değişti?
Şu an bir yazılımcının günlük iş akışı iki yıl öncesine göre ciddi farklı. Somut konuşayım:
- Kod yazma: Boilerplate kodun %70-80'ini AI yazıyor. Ama "ne yazılacağını" hala insan belirliyor.
- Debugging: "Bu hata neden oluyor?" diye yapay zekaya soruyorsunuz, genelde doğru yere işaret ediyor. Stack Overflow'da 20 dakika arama dönemi bitti.
- Code review: AI araçları pull request'lerdeki potansiyel bugları yakalayabiliyor. Mükemmel değil ama iyi bir ilk filtre. Hangi açılardan incelemesi gerektiğini ne kadar iyi söylerseniz o kadar iyi sonuç veriyor. Ama yine de üst üste birkaç defa çalıştırmanız gerekebiliyor. Her seferinde daha önce görmediği farklı şeyleri görüyor. Aslında biz insanlar da böyleyiz.
- Dokümantasyon: Yazmaktan herkesin kaçtığı README ve API doc'larını AI'a yazdırabiliyorsunuz. Üstünden geçip düzeltmeniz yeterli. Dökümantasyonu güncel tutmak artık çok daha kolay.
Bununla birlikte her şey toz pembe değil. AI'ın yazdığı kodu gözü kapalı kabul eden takımlar var, bir ay sonra "bu kodda neden 15 tane güvenlik açığı var?" diye şaşırıyorlar. Araç güçlü, ama kontrolsüz kullanımı sorun.
Hangi Roller Daha Çok Etkileniyor?
Benim gözlemim şu: basit, tekrarlayan görevlerin oranı yüksek olan roller daha çok etkileniyor. Somutlaştırayım:
Çok etkilenen alanlar:
- Basit CRUD uygulamaları, form sayfaları, landing page geliştirme
- Standart birim testleri yazma
- Veri dönüştürme scriptleri
- Temel CSS/HTML işleri
Daha az etkilenen (şimdilik):
- Sistem tasarımı ve mimari kararlar
- Karmaşık iş mantığı gerektiren domain-specific çözümler
- Performans optimizasyonu (gerçek dünya koşullarında)
- Ekip yönetimi, teknik liderlik, paydaş iletişimi
Dikkat ederseniz "az etkilenen" tarafta hep bağlam ve deneyim gerektiren işler var. AI, kodu yazabiliyor ama "bu projenin 6 ay sonraki ölçekleme ihtiyacına göre şimdi hangi veritabanını seçmeliyiz?" sorusuna sizden bağımsız sağlıklı cevap veremiyor. Yine de sizin gidişata dair bir geri bildirim vermeniz gerekiyor.
İş İlanları Nasıl Değişiyor?
LinkedIn'de yazılım ilanlarını takip ediyorsanız fark etmişsinizdir: "AI araçlarıyla deneyim" artık birçok ilanda geçiyor. Hatta bazı şirketler mülakatlarda Copilot kullanmanıza izin veriyor, hatta teşvik ediyor.
Bir de madalyonun öbür yüzü var: bazı şirketler junior developer sayısını azaltıp senior kadrosunu koruyor. Mantıkları şu: "AI zaten junior seviyesi iş yapabiliyor, bize o işi denetleyecek ve yönlendirecek senior'lar lazım."
Bu doğru mu? Kısmen. Ama bir sorun var: junior'ları işe almaz ve yetişmelerine izin vermezsen, 5 yıl sonra senior nereden gelecek? Sektörün henüz çözmediği bir denklem bu.
Abartılan ve Göz Ardı Edilen Şeyler
Konuşmamız gereken bir şey daha var: hype ile gerçeklik arasındaki fark.
Abartılan:
- "2 yıl içinde yazılımcıya gerek kalmayacak." Bu söylemi her teknolojik dönüşümde duyduk. Visual Basic çıktığında da "artık herkes programcı" denmişti. Low-code platformları çıktığında da. Spoiler: yazılımcıya hala ihtiyaç var.
- "AI hallucination önemli bir sorun değil." Önemli. Yanlış ama özgüvenli cevaplar veriyor, tecrübesiz biri fark edemiyor. Yapay zeka araçlarını verimli kullanma yazımda bahsettiğim gibi, aracı doğru kullanmayı bilmek şart.
Göz ardı edilen:
- AI araçları yazılım demokratizasyonunu hızlandırıyor. Daha önce kod yazamayan insanlar (tasarımcılar, ürün yöneticileri, araştırmacılar) artık prototip üretebiliyor. Bu büyük bir değişim. Aslında herkes bir ürün yöneticisi haline gelmeye başlıyor.
- Mevcut yazılımcılar 2-3 kat daha verimli hale geliyor. Daha az insanla daha fazla iş çıkıyor. Dolayısıyla toplam iş sayısı aynı kalsa bile kişi başı üretkenlik artışı sektörü yeniden şekillendiriyor. Eksisi ise daha kısa sürede daha çok iş üretebilen yazılımcılar dopamin bağımlılığı yaşayıp eskisinden çok daha uzun saatler çalışıyor. Çalışmayı bırakamıyorlar. Şunu da yapayım, şunu da yapayım diye geç saatlere kadar çalışabiliyorlar.
- FOMO sağlığımızı olumsuz etkiliyor. Geliştirme hızı bu kadar hızlanmışken, sürekli yeni projeler, yeni sürümler çıkıyorken "başkaları neler yapıyorum, benim de yarışta geri kalmamam lazım, bir şeyler üretmem lazım" baskısı yazılımcıları tükenmişlik sendromuna itebiliyor.
Peki Yazılımcı Ne Yapmalı?
Somut tavsiyelerim var:
AI araçlarını günlük iş akışınıza entegre edin. Copilot, Claude Code, Cursor gibi araçları aktif kullanın. Bunlardan kaçmak "ben internetten araştırma yapmam, kütüphaneye giderim" demekle eşdeğer.
Mimari düşünme yeteneğinizi geliştirin. Kod yazmak ucuzluyor, ama neyin yazılacağına karar vermek hala pahalı. Sistem tasarımı, trade-off analizi, teknik karar verme — bunlara yatırım yapın.
Domain bilgisi edinin. Sağlık, finans, lojistik, eğitim... Bir alanda derinleşen yazılımcı, "herhangi bir dilde herhangi bir şey yazan" yazılımcıdan çok daha değerli. AI genel kod yazar, domain-specific bağlamı bilmez.
İletişim becerilerinizi ihmal etmeyin. AI çağında bile (belki özellikle AI çağında) karmaşık teknik konuları paydaşlara anlatabilmek, bir gereksinimi doğru anlayıp doğru soruları sormak kritik.
Öğrenmeyi bırakmayın. Bu klişe ama hiç bu kadar gerçek olmamıştı. 6 ayda bir oyunun kuralları değişiyor. Geride kalmak istemiyorsanız, sürekli denemeniz ve uyum sağlamanız gerekiyor.
Gelecek Nasıl Görünüyor?
Tahmin yapmak zor, ama birkaç trendin devam edeceğini düşünüyorum:
- AI-assisted development standart hale gelecek. "AI kullanmıyorum" demek, bugün "versiyon kontrol kullanmıyorum" demek gibi olacak.
- Yazılımcı rolü daha çok "orkestra şefi"ne dönüşecek: AI araçlarını yönlendiren, çıktıları değerlendiren, büyük resmi gören birisi.
- Giriş bariyeri düşecek ama üst seviyede rekabet artacak. Daha fazla insan basit yazılım üretebilecek, ama karmaşık sistemler hala uzman gerektirecek.
- Etik ve güvenlik konuları daha da önem kazanacak. AI'ın yazdığı kodun güvenliği, veri gizliliği, bias sorunları — bunlar büyüyen problemler. Şu anda üretilen kodlarda çok sayıda güvenlik açığı tespit ediliyor.
İki yıl önce kimse Claude Code'un bu kadar işlevsel olacağını tahmin edemezdi. Değişime direnmek yerine adapte olan yazılımcılar kazanacak. Her zaman öyle oldu.
Siz siz olun, "AI benim işimi alacak mı?" diye endişelenmeye harcadığınız vakti AI araçlarını öğrenmeye harcayın.
